afbeelding van Jos

Clubuitstap naar Rotterdam

We gaan het weekend van 9 en 10 september 2017 op uitstap naar

Stoomstichting Nederland (SSN) (Depot en  werkplaats)
Daarna bezoeken we
Stichting RoMeO Lijn 10 (Museumtramlijn)

We overnachten in Hotel Rotterdam

Zondag bezoeken we Miniworld Rotterdam, vanuit het hotel is dit een kleine wandeling.

Daarna rijden we naar het Nationaal Smalspoormuseum (smalspoorweglijntje en museumdepot)

Van daaruit rijden we terug naar Lubbeek.

Datum: 
zaterdag, september 9, 2017 - 08:00 t/m zondag, september 10, 2017 - 20:00
Organisator: 
Club
Bestemmingen: 
Stoomstichting Nederland
Rolf Hartkoornweg 50
3034 KL Rotterdam
Nederland
51° 56' 39.4656" N, 4° 30' 26.2296" E
NL
Stichting RoMeO lijn 10
Kootsekade 19
3051 PC Rotterdam
Nederland
51° 56' 40.758" N, 4° 29' 1.7628" E
NL
Miniworld Rotterdam
Weena 745
3013 AL Rotterdam
Nederland
51° 55' 22.3464" N, 4° 27' 54.342" E
NL
Stichting Nationaal Smalspoor
J. Pellenbargweg 1
2235 SP Valkenburg
België
52° 9' 33.984" N, 4° 26' 37.4712" E
BE
afbeelding van LMTCBeheerder

61e Modeltreinbeurs/Bourse de trains

zondag, oktober 22, 2017 - 09:00 t/m 12:30
Locatie: 
de Roosenberg
Maurits Noëstraat 15
3050 Oud-Heverlee
België
50° 49' 24.384" N, 4° 39' 29.5272" E
BE
Aantal tafels: 
120
1,5m x 0.75m
Voorwaarden Tafels: 

Alléén op voorhand betaalde tabels zijn vast gereserveerd.
Storten kan op rekeningnummer BE13 3770 5063 4239 .
Vanaf 15/10/2017 eerst telefonisch reserveren via 0475/84 99 29 (Dirk Vandezande)
Clublocaal Staatsbaan 176, 3210 Lubbeek (Sint Bernard)
In samenwerking met de  Leuvense   Modelspoorvrienden 

Zaalbeschrijving: 

Zaal "De Roosenberg"
Zoet Water
Mauritius Noëstraat 15, 3050 Oud-Heverlee.
Zeer grote parking

Prijs per tafel: 
€ 10.00 / tafel
Toegangsprijs voor bezoekers: 
€ 3,00 (-12j = gratis/gratuit)
afbeelding van Frank

Van wisselspanning naar gelijkspanning

Elke transformator levert wisselspanning maar soms hebben we gelijkspanning nodig om dingen te laten functioneren. Dit kunnen we op verschillende maniren bereiken.

Met een diode. Afhankelijk van de spanning die onze transformator levert en de stroom die we nodige hebben kiezen we een diode.

Wanneer we werken met kleine stromen kunnen we kiezen voor een bekende diode nv: de 1N4148.

large_Diode_1n4148_0.jpg
bron wikimedia.org

  Wanneer we een component kiezen kan kunnen we dit doen op basis van onze ervaring. Lar dan moet
  je die steeds eerst ergens halen. Vaklectuur is een goede bron, maar de beste bron is nog steeds een
  datasheet waarin de specificaties van de component staan.
  Op eerste zicht lijkt zo een datasheet steeds véél te complex.
  Wanneer we google gerbuiken en "1N4148 datasheet" opzoeken, dan kies ik de tweede link van de fabrikant Vishay.
  U zal zich afvragen waarom deze en niet een van de vele anderen, dit merk komt mij bekend voor de de website www.conrad.be
  waar u beetje lager op de pagina onder te tab downloads een link vindt naar de datasheet.
  Op pagina één leren we dat de Reverse voltage van deze diode 75V is. Naar modelbouwnormen is dit een redelijk hoge grens
  omdat we meestal met spanningen tussen de 12V en 20V te maken krijgen.
  Verder lezen we hier ook dat de Average forward current, de gemiddelde stroom die er door mag lopen slechts 150mA is.

  1.   Dit is aan de lage kant. Een ledje gebruikt typisch 20mA, dus zouden we 7 ledjes elk voorzien van een voorschakelweertand kunnen laten branden.

  Willen we grotere stromen kunnen gelijkrichten moeten we dus op zoek naar een diode die deze grotere stromen kan verwerken. Wanneer we de datasheet opzoeken merken we dat er een aantal gelijkaardige diodes zijn van de 1N4001 tot en met de 1N4007. Uit de datasheer leren we dat het verschil hem zit in de Reverse voltage dit gaat van 50V voor de 1N4001 tot 1000V voor de 1N4007. Voor modelbouw hebben we ruim voldoende aan de 50V van de 1N4001. De gemiddelde stroom dat deze diode aankan de Average Rectified Forward Current is 1A en op de regel er onder lezen we dat de piekstroom zelfs 30A bedraagd.

Maar hoe maken we nu met een diode van wisselspanning gelijkspanning?

800px-Halfwave.rectifier.en_.svg__0.png

In bovenstaande tekening (bron wikimedia.org) zien we links een sinusgolf van de wisselspanning. In het midden zien we het schema waarmee we de wisselspanning gaan omzetten in gelijkspanning. Links op het shema komen we eerst de aansluitklemmen voor de 230V tegen. Dan zien wen een symbool met lussen en daar tussenin een vertikale lijn, dit is de transformator die de 230V omzet naar bij voorbeeld 12V. Aan één van de klemmen sluiten we de diode aan met de kant zonder de streep. Aan de kant met de streep komt onze verbruiker. In ons voorbeeld een weerstand. Dit zou een aantal leds of en motor kunnen zijn of een printje met wat elektronica. Wanneer de spanning van onze sinus over de boven nu stijgt gaat de diode geleiden en komt er langzaam aan spanning op onze verbruiker te staan. Wanneer de spanning daalt daalt de spanning over de verbruiker. Komt de spanning van de transformator op 0V of gaat deze onder 0V dan gaat de diode in sper en geleidt niet meer. Gedurende deze tijd staat er geen spanning op de verbruiker. Dit zien we gebeuren in de tekening rechts van het schema.

Dit is geen ideale situatie, voor een lampje is dit misschien nog aanvaardbaar. De frequentie (het aantal golven omhoog, omlaag door nul tot het dieptepunt en terug tot nul is één golf) is 50 Hr. Dus 50 golven per seconde. Maar we krijgen slechts stroom en spanning gedurende de helft van de tijd dus de frequentie van de stroom en spanning over de verbruiker is de helft of 25Hz. Dit is waarneembaar voor het oog. Je zam dus het lampje of de led zien fklikkeren. In praktijd heeft een diode een bepaalde spanning nodig voor deze kan gaan geleiden, voor een 1N400X is de Forward Voltage 1,1V bij een verbruik van 1A. In praktijk is hier niets van merkbaar zolang de spanning van de transformator maar voldoende hoog is. Mocht de transformator slechts bv 1,5V leveren zou er amper spanning over blijven (van 1,1 tot 1,5V) het topje dus van de sinus.

Een betere oplossing bestaat er in beide delen van de sinusgolf te benutten.

800px_RC_filter_0.png

In bovenstaande tekening zien we links de uitgang van onze 50Hz transformator aan bv 12V.
Wanneer de sinusgolf stijgt en we veronderstellen dat de + zich nu bovenaan bevindt dan loopt de stroom door D2 naar de verbruiker en van de verbruiker terug naar de transformator via D3, de diode staat in geleiding want de + bevindt zich aan de kant van de pijl. Via D1 en D4 loopt geen stroom dat deze in sper staan ( de + bevindt zich aan de kant dan de streep).

Wanneer de spanning op de transformator draait en de plus komt onderaan te staan loop de stroom eerst door D4 naar de verbuiker en van de verbuiker terug naar de transformator via D1. D2 en D3 staanu in sper. Dus nu kunnen we de twee kanten van de sinusgold benutten de de + staat steeds aan dezelfde kant op de verbruiker, de motor zal dus steeds dezelfde richting uit draaien.
Willen we deze gelijkspanning bruikbaar maken voor elektronica moeten we van de de goldvormen proberen om te vormen naar een ro recht mogelijke lijn. Hiervoor plaatsen we na de diodes een condensator. Een vuistregel is dat de waarde van deze condensator in microfarad (de waarde van een condensator drukken we uit in Farad, maar dat is erg grote maat dus gbruiken we meestal micro- (miljoenste) nano- (miljardste) of picoFarad (biljoenste)) 3x de waarde is van de stroom in mA. Wanneer we een verbruiker hebben die een stroom vraagt van 1A, 1000A hebben we een condensator nodig van 3000µF dus 3000 microFarad. Deze waarde kunnen we niet kopen en dan ronden we deze waarde af naar 3300µF. Zulke condensator vinden we alleen terug bij elektrolytische condensator en deze hebben een + en een - pootje.  Dan zien we nog een kleine schommeling op de spanning bovenaan de rode lijn rechts op bovenstaande tekening. Voor zeer vele schakelingen zal deze schommeling ( de rimpelspanning) geen probleem zijn.

In plaats van 4 aparte diodes kunnen we ook kiezen voor een brugelijkrichter die 4 pootjes heeft en de 4 diode ingebouwd zijn in een behuizing. Een bezoekje aan conrad leert dat één brugelijkrichter goedkoper is van 4 aparte diodes enonze schakeling wordt eenvoudiger.

Disclaimer van Aansprakelijkheid:
Het gebruik van alle schema's formules en alle installatie instructies, berekeningen die kunnen worden gevonden op deze site volg je op eigen risico. Alle formules, tabellen, berekeningen werden gecontroleerd, maar er is geen garantie dat ze foutvrij zijn. Alles is gemaakt voor eigen gebruik, en ik vind ze zeer nuttig. Daarom wil ik ze hierbij delen met andere modelspoorweg hobbyisten. Al de items en procedures zijn getest op mijn eigen modelbaan, zonder dat deze enige schade heeft veroorzaakt. Maar dit wil natuurlijk niet noodzakelijk zeggen dat alle schema's in elke omgeving of op elk systeem zal werken. Ik kan natuurlijk geen aansprakelijkheid aanvaarden voor wat ik niet zelf heb gebouwd of heb berekend. Gebruik dus altijd je eigen oordeel en gezond verstand!

afbeelding van Frank

Arduino & treinen

De arduino is een microcontroller board. Een microcontroller verschilt van een microprocessor die in onze pc's zitten.
Een microcontroller bevat een microprocessor + geheugen + plaats voor een programma.
Een belangrijk verschil is ook dat een arduino geen operating systeem bevat en minder krachtig is dan de CPU (microprocessor) van onze PC.
De arduino bevat ook duidelijk minder geheugen: 32 Kb ipv 8,16 of zelfs 32 Gb ram in onze pc's.

De arduino is gemaakt in eerste instantie om met te experimenteren en eigen gemaakte of gekochte elektronica uitbreidingen aan te sluiten.
Eens je programma en de elektronica naar behoren werkt kan je het verkleinen tot één print en vermenigvuldigen en verkopen als product.

In dit eerste deel sluiten we aan bij een vorig artikel over LED's aansluiten en gaan we een led laten knipperen aan de hand van een arduino.
Het voordeel is dat de timer nu softwarematig werkt en we aan knippersnelheid, hoe we het laten knipperen of we morse zenden kunnen met de arduino.

Maar eerst bekijken we dus hoe we een LED laten knipperen.

Hiervoor hebben we een Arduino Uno nodig, een experimenteerbord, een weerstand ,een LED en best een set draadjes om alles met elkaar te verbinden.

Zolang we experimenteren en niet veel stroom gebruiken hebben we geen externe voeding nodig en kan alles gevoed wordenvanuit de USB waarmee de arduino verbonden is met de PC.

De opbouw van de elektronica ziet er als volgt uit:

Arduino led knipperen_0.png

Het zwarte draadje is de massa van de arduino en die verbinden we met de korte poot van de led (KNAP) Kathode = Negatief, Anode = positief én Korte poort = Negatief.
Het experimenteerbord heeft bovenaan en onderaan (buiten beeld) twee horizontale rijen pinnetjes die met elkaar verbonden zijn en vertikaal zijn de pinnetjes verbonden totaan de middellijn (net onder de weerstand).
Op deze wijze verbinden we de weerstand met de anode (lange poot) van de led. De andere kant van de weerstand verbinden we met een rode draad met aansluiting Digitaal 3~.
We moeten nu nog de editor downloaden waarmee we ons programma schrijven en kunnen uploaden naar de Arduino. De meesten zullen de Windows installer versie nodig hebben.

Dan kunnen we nu via het menu een nieuwe sketch (andere naam voor een programma voor een Arduino) maken via het menu -bestand - nieuw.

const byte LED = 3
void setup(){
pinMode(led, OUTPUT);
}
void loop(){
digitalWrite( LED, HIGH );
delay(1000);
digitalWrite(LED, LOW);
delay(1000);
}

Het programma zegt tegen de Arduino dat LED een waarde 3 heeft (dit is de nummer van de aansluiting) en dat dat niet kan wijzigen (const), de waarde valt tussen 0 en 255 dus kunnen we dit getal opslaan in een byte.
De setup() is een deel van het programma dat slechts één maal wordt uitgevoerd, bij het opstarten van de Arduino.
In de setup() vertellen we tegen de Arduino dat we de aansluiting (pin) 3 zullen gebruiken als uitvoer we zullen dus een stroomverbuiker zoals een LED kunnen aansluiten, dit gebeurd met het bevatl pinMode().
Wanneer de setup is uitgevoerd zal de arduino de commando's in de loop() blijven uitvoeren tot de spanning van de Arduino wordt afgezet.
Het eerste wat we doen is met het commando digitalWrite(), spanning op de led zetten (HIGH) zorgt daarvoor.
Dan wachten we 1000ms of 1 seconde hiervoor gebruiken we het commando delay().
Vervolgens nemen we de spanning op de pin van de LED weg met digitalWrite, LOW zorgt ervoor de dat spanning op 0V komt en we wachten opnieuw 1 seconde.
Hierna begint de Arduino terug met het eerste beval van de loop().

Weet jij nu wat je moet doen om de LED een halve seconde te laten branden en 1 seconde uit te laten?

Zou het niet leuk zijn dat de led niet plots aan en uit ging maar dat dit gelijkdelijk aan en uit gaat?
Dit kan, we zouden de spanning over de led kunnen wijzigen maar dat is eenvoudig omdat de spanning die over een led staat afhankelijk is van de kleur, helderheid en of het een felle of spaarzame led is.
Gelukkig is er een eenvoudigere oplossing en dit is PWM of Puls Wide Modulation.

Pwm_5steps.png
Afbeelding onder CC, bron: Wikimedia Commons: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pwm_5steps.gif

Door PWM te gebruiken laten we de led een deeltje van de tijd licht geven, dat deeltje noemen we de "duty cycle" en deze variëert van 0% tot 100%.
Bij 0% geeft de led geen licht, dit is gelijk aan digitalWrite LOW, bij 100% geeft de led evenveel licht als we ze met digitalWrite op HIGH zouden plaatsen.
Elke digitale aansluiting op een Arduino die voorzien is van een tilde teken, ~, is geschikt voor PWM.
De arduino kent geen oneindig aantal mogelijke "duty cycles", het zijn waardes tussen 0 en 255 waarbij 0 staat voor 0% en 255 voor 100%.
De groene lijnen voemzn de frequentie waarmee de pulsen plaats vinden. In een Arduino Uno (de basis versie) is dit ongeveer 4900 tot 500Hz.
Dus als de duty cycle 50% is zal onze led 50% van de tijd branden "flikkeren" aan ongeveer 500Hz, voor het menselijke oog is dit niet merkbaar en zien we alleen dat de LED minder licht geeft.
We moeten nu enkel ons programma aanpassen zodat de led "langzaam" aan en uit gaat.

const byte LED = 3;
byte helderheid = 0;
byte vijf = 5;

void setup()  {
  pinMode(LED, OUTPUT);
}

void loop()  {
  analogWrite(LED, helderheid);    
  helderheid+=vijf;
  if (helderheid == 0 || helderheid == 255) {
    vijf = -vijf ;
  }     
  delay(50);                            
}

Ons elektrisch schema in ongewijzigd dus de led blijft aangesloten op pin 3.
We starten ons programma met de helderheid op 0, dus volledig uit.
We gaan de helderheid "duty cycle" wijzigen in stappen van 5, dit zijn geen percenten omdat 255 = 100% het is dus 1/51e of iets minder dan 2%.
De setup van ons programma is ongewijzigd we vertellen de Arduino dat pin 3 gebruikt wordt voor uitvoer, dat er dus een stroomverbruiker aan hangt.
De loop is wel gewijzigd.
Pin 3 is een digitale pin die geschikt is voor PWM (zie ~ teken naast de 3), wanneer we nu analogWrite gebruiken stellen we de duty cycle in. In dit geval op 0.
Vervolgens verhogen we de waarde van helderheid met de waarde die in de variabele vijf zit, dit is nu het getal 5.
De waarde van de variabele helderheid is dus nu 5.
We vragen ons vervolgens af of de helderheid 0 of 255 is, wat niet waar is dus het commande dat tussen de accolades { } staat wordt niet uitgevoerd.
Dan wachten we 50 milleseconden de de loop start opnieuw.
Wanneer de helderheid uiteindelijk 255 geworden is brand de LED de volledige tijd van de cuty cycle.
Dan zal de test  "helderheid == 0 || helderheid == 255" helderheid gelijk aan 0 of helderheid gelijk aan 255 is nu waar en wordt het commando tussen de accolades uitgevoerd.
De waarde van de variabele vijf wordt nu gelijk aan -5.
De optelling van de helderheid : helderheid+=vijf; wordt dus nu een aftrekking met -5.
De helderheid of de duty cycle neemt nu terug af tot deze 0 zal worden.
Dan zal de test  "helderheid == 0 || helderheid == 255" helderheid gelijk aan 0 of helderheid gelijk aan 255 is nu waar en wordt het commando tussen de accolades uitgevoerd.
De waarde van de variabele vijf wordt nu gelijk aan de 5 en de duty cycle zal terug toenemen.

Weet jij nu wat je moet doen om de LED als de duty cycle 0% of 100% de led 1 seconde aan of uit te laten?

Disclaimer van Aansprakelijkheid:
Het gebruik van alle schema's formules en alle installatie instructies, berekeningen die kunnen worden gevonden op deze site volg je op eigen risico. Alle formules, tabellen, berekeningen werden gecontroleerd, maar er is geen garantie dat ze foutvrij zijn. Alles is gemaakt voor eigen gebruik, en ik vind ze zeer nuttig. Daarom wil ik ze hierbij delen met andere modelspoorweg hobbyisten. Al de items en procedures zijn getest op mijn eigen modelbaan, zonder dat deze enige schade heeft veroorzaakt. Maar dit wil natuurlijk niet noodzakelijk zeggen dat alle schema's in elke omgeving of op elk systeem zal werken. Ik kan natuurlijk geen aansprakelijkheid aanvaarden voor wat ik niet zelf heb gebouwd of heb berekend. Gebruik dus altijd je eigen oordeel en gezond verstand!

afbeelding van Frank

Start van mijn HOm modulebaan

Ik heb eerst de fronten van mijn modules gemaakt.
Uit de fouten die ik maakte bij de onderbouw van mijn HO baan heb ik geleerd dat ik iets moest hebben om de bakken op elkaar uit te lijnen en iets om ze aan elkaar vast te zetten zonder dat de openingen uitslijten door het verwijderen en terugplaatsen van de moeren die de bakken aan elkaar vastmoeten houden. Na een vijf tal keer mijn bakken ineen geplaats en uiteen gehaald te hebben zat er ruim een mm speling op de gaten waardoor rails niet meer aansluiten op elkaar.
Om de bakken uit te lijnen heb ik uitlijndeuvels gekocht op ebay , maar iets later vond ik een fabrikant in Duitsland die goekoper was.

large_uitlijndowels.jpg

Diezelfde fabrikant verkoopt ook bussen met en zonder moer om twee platen aan elkaar te bevestigen.

large_bussen.jpg  large_moeren.jpg

Zoals een wijze vriend zei elke elke oplossing creëert een nieuw probleem en dat is ook zo. De gaten voor de inslagmoeren en -bussen moeten 100% haaks op de houten plaat worden geboord anders trekt je de fronten schuin tegenover elkaar als je de bout vast draait. Maar ook daar is een oplossing voor: een kolomboormachine of een voorzetstuk voor de boormachine.

Het resultaat van al mijn gepruts zie je hier:

fronten_HOm modules.jpg

Om te weten hoe ik allemaal ga maken heb ik een tekening gemaakt in TurboCad.
Ik ga starten met 4 hoekmodules en die daarna uitbreiden met langwerpige modules van een station en bos.

99724568929wrwesterntor.jpg

Eén van de hoekmodules wordt de kruising aan Wernigerode Westerntor. De foto is een link naar de een website die zich toelegt op de spoorwegen in de Harz (Duitsland).
De onderbouw van mijn modulaire HOm baan zal er dus zo gaan uitzien:

HOm baan deel1.png

 

afbeelding van Jos

Clubuitstap naar Trainworld in maart 2017

Beste LMTC lid,

Zoals afgesproken trekken we op zondag 12/03/2017 met enkele clubleden naar Schaarbeek, waar we het nationale treinmuseum “Train World” zullen bezoeken.

We komen samen in de vertrekhal van het station van Leuven om 11.45 u en vertrekken met de trein van 12.12 u. Dan komen we Schaarbeek aan om 12.45.
De terugreis is gepland met de trein van 17.15 u en we zijn dan rond 17.45 u in Leuven terug.

Wie wil kan daarna in Leuven nog een stukje gaan eten of gewoon een pintjegaan drinken.

Daar we de tickets pas zullen aankopen als iedereen aanwezig is, vragen we om ervoor te zorgen om stipt aanwezig te zijn om 11.45 u.
Ook aan hen die reeds beschikken over een vervoerbewijs vragen we om stipt aanwezig te zijn.
Zij dienen zoals reed gemeld in Schaarbeek zelf hun toegangsbewijs tot het museum te kopen.
Wil je nog bijkomende inlichtingen, stuur me dan een mail of bel me mijn nummer.

Beste Groeten …

Jos Vercammen

(namens het bestuur)

afbeelding van Pierre

60e Modeltreinbeurs/Bourse de trains

zondag, februari 5, 2017 - 09:00 t/m 12:30
Locatie: 
de Roosenberg
Maurits Noëstraat 15
3050 Oud-Heverlee
België
50° 49' 24.384" N, 4° 39' 29.5272" E
BE
Aantal tafels: 
120
1,5m x 0.75m
Voorwaarden Tafels: 

Alléén op voorhand betaalde tabels zijn vast gereserveerd.
Storten kan op rekeningnummer BE13 3770 5063 4239 .
Vanaf 25/01/2017 eerst telefonisch reserveren via 0475/84 99 29 (Dirk Vandezande)
Clublocaal Staatsbaan 176, 3210 Lubbeek (Sint Bernard)
In samenwerking met de  Leuvense   Modelspoorvrienden 

Zaalbeschrijving: 

Zaal "De Roosenberg"
Zoet Water
Mauritius Noëstraat 15, 3050 Oud-Heverlee.
Zeer grote parking

Prijs per tafel: 
€ 10.00 / tafel
Toegangsprijs voor bezoekers: 
€ 3,00 (-12j = gratis/gratuit)

Pagina's

Abonneren op Voorpagina-feed