afbeelding van Frank

Update over de baan

We zijn 2015 fantastisch begonnen, dankzij het harde werk van o.a. André en Johan rijdt ondertussen ook de Märklinbaan. Op de Märklinbaan rest nu nog alleen het afwerken van de aftakking zodat ook daar kan worden gerangeerd. In het depot kan ook gereden woren op gelijkspanning, wie mij zijn gelijkspanningslok wil rangeren kan dus hier terecht. Op de foto's kan u ook het bijzondere concept van de twee banen boven elkaar duidelijk zien. Onderaan op zithoogte de bevindt zich de gelijkspanningsbaan. Van bovenaf gezien heeft de baan een spiraalvorm. Binnen in het spiraal, op staanhoogte, bevindt zich de wisselspanningsbaan.

De foto's van de baan staan op de site.

20150130-7I0A9898_2.jpg  20150130-7I0A9900_2.jpg  20150130-7I0A9904_2.jpg

De foto's zijn gemaakt door Mathias Roelants, waarvoor dank.

Zowel op de Marklinbaan als op de gelijkspanningsbaan kan gereden worden met 1 trein per spoor. Dus 4 treinen kunnen rondjes rijden zonder te botsen.

Elke baan wordt bestuurd met een ecos systeem, er zijn afspraken gemaakt over het gebruik van het systeem. Deze zullen later op de site gepubliceerd worden.

We hebben dan ook de eerste vrijdag van de maand terug uitgeroepen tot rijdag.

De plannen voor 2015 zijn dan ook de bouw van een bloksysteem voor de beide banen zodat we met meerdere treinen kunnen rijden zonder ongevallen.

afbeelding van Frank

2015

2014 Is weer is een sneltreinvaart doorgeraasd, 2015 komt er aan, mogen we jullie vragen niet te vergeten in te schrijven voor de eerste Halte van 2015, de algemene vergadering op 11 januari (aperitief om 10u).

Het lidgeld voor 2015 blijft behouden op 30€, ons rekeningnummer, ons adres vind je bij "Over ons" bovenaan in het menu.

Het bestuur van LMTC wenst alle modeltreinfans en in het bijzonder alle leden van LMTC een gezond en gelukkig 2015.

2015.jpg

afbeelding van Frank

Bezoek aan Faszination Gotthardbahn in Steinsfeld(D)

Bij een bezoek aan de stad Rothenburg ob der Tauber  passeerden we langs een voormalige boerderij met opschrift "Modellbahn" en dan moest ik dat natuurlijk bezoeken. De modelbaan is een gigantisch éénpersoonsproject. Ik denk dat iedereen stiekem of hardop hoopt dat zijn/haar hobby op deze wijze groeit.

Gallery Images: 
Adres: 
Modelleisenbahn Faszination Gotthardbahn
Reichelshofen 28
91628 Steinsfeld
Duitsland
49° 26' 24.936" N, 10° 12' 42.8616" E
DE
afbeelding van Frank

Boeiend op Youtube

Bij werkzaamheden aan het spoor worden dikwijls bijzondere machines gebruikt.
Op youtube heb ik volgende video gevonden van de aanleg van een nieuw spoor, het eerste deel van de machine rijdt dus op rupsbanden over de balast.

Verder kwam ik een video tegen waarbij de werking van een machine wordt uitgelegd die de grond en de grond en bedding verbeterd. De werktrein PM-1000 heeft een spectaculaire lengte van 1,2km.

Veel plezier met de video's, Frank

afbeelding van Pierre

56e ruilbeurs

zondag, augustus 2, 2015 - 09:00 t/m 13:00
Locatie: 
de Roosenberg
Maurits Noëstraat 15
3050 Oud-Heverlee
België
50° 49' 24.384" N, 4° 39' 29.5272" E
BE
Aantal tafels: 
120
1,5m x 0.75m
Voorwaarden Tafels: 

Alléén op voorhand betaalde tabels zijn vast gereserveerd. Storten kan op rekeningnummer BE13 3770 5063 4239 LET OP, Dit is een nieuw rekeningnummer! Vanaf 25/01/2015 eerst telefonisch reserveren via 0475/84 99 29 (Dirk Vandezande)

Clublocaal Staatsbaan 176, 3210 Lubbeek (Sint Bernard)

In samenwerking met de  Leuvense   Modelspoorvrienden 

Zaalbeschrijving: 

Zaal "De Roosenberg"
Zoet Water
Mauritius Noëstraat 15, 3050 Oud-Heverlee.
Zeer grote parking

Prijs per tafel: 
€ 10.00 / tafel
Toegangsprijs voor bezoekers: 
€ 3,00 (-12j = gratis/gratuit)

Spoor 1 modulebaan in actie

Volgende beurs: 25/10/2015

afbeelding van Pierre

55e modeltreinbeurs

zondag, oktober 26, 2014 - 09:00 t/m 13:00
Locatie: 
de Roosenberg
Maurits Noëstraat 15
3050 Oud-Heverlee
België
50° 49' 24.384" N, 4° 39' 29.5272" E
BE
Aantal tafels: 
120
1,5m x 0.75m
Voorwaarden Tafels: 

Alléén op voorhand betaalde tabels zijn vast gereserveerd. Storten kan op rekeningnummer BE13 3770 5063 4239 van LMTC. Let op, dit is een nieuw rekeningnummer!

Vanaf 06/10/2014 eerst telefonisch reserveren via 0475/84 99 29 (Dirk Vandezande) Clublocaal Staatsbaan 176, 3210 Lubbeek (Sint Bernard)

In samenwerking met de  Leuvense   Modelspoorvrienden 

Zaalbeschrijving: 

Zaal "De Roosenberg" Zoet Water Mauritius Noëstraat 15, 3050 Oud-Heverlee. Zeer grote parking

Prijs per tafel: 
€ 10.00 / tafel
Toegangsprijs voor bezoekers: 
€ 3,00 (-12j = gratis/gratuit)

Spoor 1 modulebaan in actie

afbeelding van Frank

Weerstanden

De waarde van een elektrische weerstand wordt uitgedrukt in Ω.
Wanneer de waarde de 1000 overschrijdt wordt de waarde uitgedrukt in kΩ, wanneer de waarde het miljoen overschrijdt wordt het MΩ, theoretisch bestaat er ook nog de de miljard ohm de GΩ.

Weerstanden hebben een elektrisch vermogen dat ze kunnen in warmte omzetten, de meest voorkomende waardes 1/8W, 1/4W, 1/2W en 1W. Er bestaan weerstanden die hogere vermogen kunnen disiperen (in warmte omzetten) dat zijn dan de draadgewonden weerstanden zij zijn een stuk groter van de koolstof- en metaalfilmweerstanden..

De meest voorkomende weerstanden worden gemaakt van koolstof, met de stift van een potlood zou je dus kunnen je eigen weerstand maken. De weerstanden hebben een typische tolerantie (afwijking t.o.v. de aangegeven waarde) van 5% of 10%. Je kan ook precisie weerstanden kopen, die zijn gemaakt van een metaalfilm en hebben een lagere tolerantie.

Je kan niet elke waarde van weerstand kopen, de weerstanden worden ingedeeld in reeksen. Een reeks kent een beperkt aantal waardes, de meest voorkomende reeksen zijn E12 en E24. Hoe groter de E waarde hoe meer waardes(aangegeven als het getal na de E) worden aangeboden en hoe lager de tolerantie per reeks wordt:

  • E12: 10, 12, 15, 18, 22, 27, 33, 39, 47, 56, 68, 82
  • E24: 10, 11, 12, 13, 15, 16, 18, 20, 22,  24, 27, 30, 33, 36, 39, 43, 47, 51, 56, 62, 68, 75, 82, 91

De E12 reeks heeft 10% tolerantie, de E24 reeks 5% deze is dan ook de meest voorkomende reeks.

 

Kleurcodes

Weerstanden hebben een kleurcode:

kleurcode
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
                   

Afhankelijk van de nauwkeurigheid (E-reeks) heeft een een weerstand 4 of 5 kleurringen.

Voorbeelden:

  • 4 kleurringen, de eerste twee zijn bruin-zwart is dus 1,0.
  • 5 kleurringen, de eerste drie drie bruin-zwart-groen is dus 1,05.

 

De derde kleurring (bij 4 kleurringen) of de vierde kleurring (bij 5 kleurringen) is de vermenigvuldingingsfactor.

kleurcode vermenigvuldingingsfactor
0,01 0,1 1 10 100 k 10k 100k M 10M
                   

Voorbeelden:

  • 4 kleurringen, de eerste drie zijn bruin-zwaart-rood is een waarde van 100Ω
  • 4 kleurringen, de eerste drie zijn groen-blauw-oranje is een waarde van 5,6kΩ
  • 4 kleurringen, de eerste drie zijn groen-blauw-goud is een waarde van 0,56Ω
  • 4 kleurringen, de eerste drie zijn oranje-oranje-zilver is een waarde van 0,056Ω

 

De laatste kleurring is de toleratie, die heeft meestal een grotere tussenafstand tegenover de andere kleurringen. Wanneer er slechts 3 kleurringen zijn is de tolerantie 20%

kleurcode tolerantie
10% 5% 2% 1% 0.5% 0.25% 0.1% 0.05%
               

Voorbeeld:

  • 3 kleurringen bruin-zwart-rood 100Ω ± 20%
  • 4 kleurringen bruin-zwart-rood-zilver 100Ω ± 10%
  • 4 kleurringen bruin-zwart-rood-goud 100Ω ± 5%
  • 4 kleurringen oranje-oranje-oranje-goud 3,3kΩ ± 5%
  • 5 kleurringen bruin-zwart-groen-oranje-bruin 1,05kΩ ± 1%
  • 5 kleurringen bruin-zwart-groen-groen-rood 105kΩ ± 2%
  • 5 kleurringen bruin-zwart-groen-blauw-bruin 1,05MΩ ± 1%

 

Soms is er nog een extra kleurband, die geeft de temperatuursafhankelijkheid van de weerstand aan. De weerstand heeft van een 5e of 6e band.

kleurcode temperatuursafhankelijkheid
1% 0,1% 0,01% 0,001%
       

 

Keuze van de weerstand

We gebruiken de formule om de weerstand R te berekenen.
R = U / I ⇒ R = 14V / 150mA = 14 / 0.15 = 93Ω

Een weerstand van 93 Ω bestaat niet in de E24 reeks, de meest nabij gelegen waarde is 91Ω.
Dit betekend dat onze stroom niet langer 150mA zal zijn maar wanneer we de wet van ohm gebruiken om de stroom te berekenen I = U / R = 14V / 91Ω = 154mA of 2,6% meer. Meestal geeft het geen probleem dat onze stroom wat groter wordt, de weerstand uit de E24 reeks heeft immer een tolerantie van 5% wat zou kunnen betekenen dat deze 93Ω zou kunnen zijn, omdat de werkelijke waarde varieert van 86,45Ω tot 95,55Ω.

Mocht de stroomsterkte exact 150mA moeten zijn moet je een weerstand met een hogere E waarde kiezen en dus een lagere tolerantie, meestal zijn dit metaalfilmweerstanden.

Online berekening van de weerstand/kleurcode

Hiervoor kan je terecht op versschillende websites, bv:

Wanneer je beschikt over een Android smartphone kan je een app installeren om je hierbij te helpen, bv:

Denk er aan, dat apps met reclame bandbreedte, extra processortijd en dus batterij gebruiken.

Disclaimer van Aansprakelijkheid:
Het gebruik van alle schema's formules en alle installatie instructies, berekeningen die kunnen worden gevonden op deze site volg je op eigen risico. Alle formules, tabellen, berekeningen werden gecontroleerd, maar er is geen garantie dat ze foutvrij zijn. Alles is gemaakt voor eigen gebruik, en ik vind ze zeer nuttig. Daarom wil ik ze hierbij delen met andere modelspoorweg hobbyisten. Al de items en procedures zijn getest op mijn eigen modelbaan, zonder dat deze enige schade heeft veroorzaakt. Maar dit wil natuurlijk niet noodzakelijk zeggen dat alle schema's in elke omgeving of op elk systeem zal werken. Ik kan natuurlijk geen aansprakelijkheid aanvaarden voor wat ik niet zelf heb gebouwd of heb berekend. Gebruik dus altijd je eigen oordeel en gezond verstand!

 

afbeelding van Frank

Een LED aansluiten

Een led is een lichtgevende diode. LED staat dan ook voor Light Emitting Diode. Een diode kunnen we vergelijken met een terugslagklep in een waterleiding, die zorgt er voor dat water slechts in één richting kan stromen. Een diode zal slechts stroom doorlaten in één richting, van de + naar de -.

Sysmbolen van diode en LED
200px-Diode_symbol.svg_.png
Diode
200px-LED_symbol.svg__0.png

LED

De twee zijden van een diode(led) noemt men de anode en de kathode. De anode is de + en de kathode de - om dit the onthouden kan je een ezelsbrugje gebruiken KNAP Kathode Negatief, Anode Positief als dat niet knap gevonden is ;-)

De theoretische diode werkt als een terugslagklep en laat stroom door van + naar - (zoals de pijl in het symbool aangeeft) en verbruikt zelf geen energie, het spanningsverlies zou dus 0V moeten zijn. Maar in praktijk verbruikt de diode wel energie en verlies je hierdoor spanning over een diode. Een gewone diode zorgt voor een verlies van 0,6V. De stroom die een diode kan verwerken is ook beperkt en kan je in de datasheet van de diode opzoeken.

Wanneer de stroom uit de andere richting komt dan wordt die geblokkeerd door de diode. De spanning die de diode in omgekeerde richting kan tegenhouden noemen we de sperspanning. Wanneer we de maximale sperspanning overschrijden brand de diode door.

Een veel voorkomende diode is de 1N4148 bij conrad te bestellen onder 162280-89 3€/100st. De 1N4148 kan een maximale stroom van 150mA verdragen en de maximale sperspanning is 75V, dit kan je lezen in de datasheet. We lezen dat spanningsverlies in doorlaatrichting over de diode varieert in functie van de stroomsterkte van 0,6V tot 1V. Verder lezen we ook de de diode lekt als deze in sper staat. De lekstroom hangt af van de sperspanning bij 20V bedraagt deze minder dan 25nA. nA Staat voor nano ampére, dat is dus minder dan 25 miljardste van een ampére. Hoe hoger de sperspanning hoe meer de lekstroom toeneemt.

aansluitingen LED
Tekening van Widimedia.org

Een LED werkt op dezelfde wijze manier maar er zijn toch enkele punten die onze aandacht vragen. Een led heeft meestal een stroom van 20mA nodig om te kunnen functioneren. De spanning die je dan verliest over de LED hangt af van de herlderheid kleur en diameter van de LED en varieert tussen de 2V en de 5V. De sperspanning van de meeste LED's schommelt tussen de 4V en de 5V. Zonder voorzorgsmaatregelen kan je dus geen LED aansluiten op een wisselspanning boven de 3,5V. Hoe je in praktijk de + en - pool van een led herkent zie je op nevenstaande tekening van wikimedia.org. Ik heb de grote versie afgedrukt en aan mijn werktafel opgehangen, dan hoef ik niet na te denken wanneer ik met LED's werk.

 

Een LED aansluiten op gelijkspanning.

Om een LED op gelijkspanning aan te sluiten hebben we een voorschakelweerstand nodig die de spanning verkleint die over de LED terecht komt. Om de waarde van de voorschakelweerstand te berekenen vertrekken we vanuit we weten over de LED.

led-voorschakelweerstand.jpg

Wanneer je een LED aansluit moeten we eerst weten wat de eigenschappen van de led zijn. In dit voorbeeld gerbuik ik een rode led van 5mm Conrad bestelnr: 184543-89. De led heeft een stroom van 20mA nodig ( If in de datasheet) en heeft daarbij een spanningsverlies van 2,25V (Uf in de datasheet).

Wanneer we de LED willen aansluiten op 15V dan moet de weerstand 15V - 2,25V = 12,75V op zich nemen.
De stroom door de weerstand is 20mA, want dat is de stroom die de led nodig heeft. De weerstand kunnen we dan bereken met de wet van Ohm R= U / I = 12.75 /0.02A = 637.5Ω. Die weerstand kunnen we niet kopen de kortst bijgelegen waarde in de E24 tabel is 620Ω, maar we zouden ook kunnen kiezen voor 680Ω, dan zal de led iets minder fel oplichten. Het vermogen van de weerstand berekenen we met de formule P = U x I =12,75 x 0.02 = 0.255W dus kom je toe met een weerstand van 1/4W.

Wanneer twee leds gelijktijdig moeten oplichten zullen we die in serie plaatsen, dan blijft de stroom 20mA, de spanning die over beide leds komt te staan verdubbeld en de spanning die over de weerstand komt te staan verkleint. Maar dat lukt natuurlijk alleen met LED die dezelfde hoeveelheid stroom gebruiken. Let wel op dat je LED's in serie plaatst die een zelfde stroom nodig hebben om te werken, de spanning is onbelangrijk, die tellen we gewoon op.

twee led met voorschakelweerstand.jpg

De stroom blijft 20mA, maar de spanning over beide leds wordt 2,25V+2,25V = 4,5V. Hierdoor wordt de spanning over de weerstand 10,5V. De waarde van de weerstand R= U / I = 10,5 / 0.02 = 525Ω. We kunnen nu kiezen uit 510Ω of 560Ω Hoe groter de weerstand hoe minder fel de LED's zullen oplichten. Kiezen we een te veel kleine weerstand dan zullen ze waarschijnlijk slechts éénmalig oplichten.

De meeste leds werken op een stroon van 10 tot 20 mA, sommige 10 tot 30mA hiervoor raadpleeg je steeds de datasheet. De spanning die over de leds komt te staan bij 20mA hangt af van de afmeting van de led, of het een gewone of zéér felle led is en de kleur. Voor led van een gewone helderheid kunnen uitgaan van volgende tabel:

Spanning bij een forward stroom If van 20mA
 kleur                                 Uf min            Uf max      
 rood 2,1V 2,4V
 geel 2,1V 2,4V
 groen  3,4V 3,8V
 blauw 3,4V 3,8V
 wit 3,4V 3,8V
 warm-wit      3,4V 3,8V

Wil je dit niet zelf berekenen dan kan je op internet terecht om de voorschakelweerstand te bereken.

Wanneer je beschikt over een Android smartphone of een Android tablet kan je ook een app gebruiken

Een LED op wisselspanning

Je kan een LED op wisselspanning aansluiten maar dan mag de wisselspanning niet groter zijn dan de sperspanning!

Je vraagt je waarschijnlijk af waarom, want we hebben toch de voorschakelweerstand.
We gaan even terug naar de LED op 15V maar nu wisselspanning.  Je moet weten dat de 15V de gemiddelde spanning is van de sinusvormige golf, de piek ligt √ 2  hoger dan het gemiddelde dus 15 x 1,414 = 21,21V. Dit is de spanning waartegen onze LED in sper moet bestand zijn. Wanneer de led niet zou lekken loopt er 0A door de voorschakelweerstand, uit de wet van Ohm leren we dat er dan OV over de weerstand staat U = RxI = 620Ω x 0A = 0V. Dus komt er 21,21V over de LED in sper te staan.
De meeste LED kunnen slechts 4V tot 5V in sper verdragen. De LED brand dus door!
De spanning waarbij een led doorslaat (doorbrandt) noemt men de breakdown spanning.
Op stackexchange vinden we hier een duidelijke tekening van terug.
 

Met dank aan staxechange : http://electronics.stackexchange.com/questions/177386/how-can-voltage-burn-out-an-led
http://electronics.stackexchange.com/questions/177386/how-can-voltage-burn-out-an-led

Om dit probleem op te lossen plaatsen we een gewone diode in anti-parallel over de LED te plaatsen.

led_op_wisselspanning.jpg

Wanneer de + zich aan de zijde van de weerstand bevindt, loopt de stroom door de led, de sperspanning over de gewone diode (bv een 1N4148) is dan 2,25V dat is ruim onder de 75V die een 1N4148 aan kan in sper.

Wanneer de + zich aan de zijde van de led bevindt, loopt de stroom door de 1N4148, de sperspanning over de LED is nu 0.6V - 1V en dat is ruim onder de 4V a 5V die een LED verdraagt. De stroom door de weerstand wordt wat groter omdat onze diode slechts 0.6V op zich neemt. Er staat dus nu 14.4 Volt over de weerstand van 620Ω. Met de wet van Ohm kunnen we de stroom door de weerstand berekenen, I = U / R = 14,4V / 620Ω =  23mA. De 23mA is ruim onder de 150mA die de 1N4148 aan kan. De weerstand verbruikt nu het volgende vermogen: P = U x I = 14,4V x 23mA = 0.33W wat toch een stuk boven de 0.25W is wat de weerstand aan kan. Dit laat mij besluiten dat je beter een weerstand van 1/2W neemt als voorschakelweerstand in deze schakeling.

 

Disclaimer van Aansprakelijkheid:
Het gebruik van alle schema's formules en alle installatie instructies, berekeningen die kunnen worden gevonden op deze site volg je op eigen risico. Alle formules, tabellen, berekeningen werden gecontroleerd, maar er is geen garantie dat ze foutvrij zijn. Alles is gemaakt voor eigen gebruik, en ik vind ze zeer nuttig. Daarom wil ik ze hierbij delen met andere modelspoorweg hobbyisten. Al de items en procedures zijn getest op mijn eigen modelbaan, zonder dat deze enige schade heeft veroorzaakt. Maar dit wil natuurlijk niet noodzakelijk zeggen dat alle schema's in elke omgeving of op elk systeem zal werken. Ik kan natuurlijk geen aansprakelijkheid aanvaarden voor wat ik niet zelf heb gebouwd of heb berekend. Gebruik dus altijd je eigen oordeel en gezond verstand!

Pagina's

Abonneren op Voorpagina-feed